TURBE SEDMERO BRAĆE!

Borjana Stajić

SVETI GROBOVI NEVINIH

Naposredno po prelasku Latinske ćuprije, tamo gdje se račvaju putevi za Bistrik i Širokaču , u dvorištu Čokadži hadži-Sulejmana džamije, nalazi se po svom postanku i značenju koje ima za Sarajlije, neobično i jedinstveno Turbe sedmorice braće ili Jedileri tekesi. Podigao ga je 1815 . Sulejman-paša Skopljak bosnaski namjesnik, na posljednjem počivalištu sedmorice neopravdano optuženih i pogubljenih, čiju nevinost je i samo nebo posvjedočilo, spustivši svetu svjetlost-nur na njihove grobove.

O samom vremenu nastanka i pravoj istini vezanoj za ovih sedam svetih kubeta, pokrivenih zelenom čohom i sa sedam derviških kanaka, ni dan-danas se ne zna!

Od druge polovine 17 vijeka traje i teče priča, prenose se legende i pokušava saznati tačan odgovor; ko su bila sedmorica braće, kako je u narodu uvriježen naziv i da li su bili braća po krvi ili braća po sudbini koja ih je zadesila?

Po jednom predanju, stvarno je riječ o sedmorici braće, optuženih za krađu, koju nisu izvršili, smaknutih i pokopanih u blizini Begluka-Saraja koji se smatra začetkom grada.

Po drugom, govori se o sedmorici šehida, koji su putovali iz Arabije, preko Carigrada, u Sarajevu, nekako upravo u vrijeme kada je pokradena carska blagajna-hazna. Sumnje padoše na njih, u Sarajevu ih uhvatiše, sve posjekoše i tu ukopaše.

Po trećoj legendi , opet, ovo mjesto je bilo vlasništvo nekog šejha, koji je sa sultanom Mehmedom Osvajačem došao u Bosnu. Ovdje je živio i umro, pa je i sahranjen na svojoj zemlji, dodijeljenoj mu od sultana. Nedugo zatim, pored njega su ukopana i dva putnika derviša, nedužno optužena i pogubljena. Ostala četiri groba su navodno mezari, ugledni bosanski velikaši, koje je Gazi Mustafa-paša Daltaban , namjesnik bosanski, dao pogubiti , jer nisu na vrijeme upozorili na opasnost od prodora Eugena Savojskog, koji je neometano prešao preko njihove zamlje i posjede i pohara Sarajevo.

Postoji priča i o nekoj ženi, koja je ugledala sedmoricu ljudi kako nose nose svoje odsječene glave i koji padoše nakon njenog krika, a mjesto, obasja čudna svjelost!

Najzad, izvještavajući o požaru na bistričkoj tekiji u noći između 27 i 28 marta 1880 ”Bosansko-hercegovačke novine” su, u broju od prvog aprila javile; ”Iz najpouzdanijeg izvora ovo; prije otprilike130 godina dođe u tekiju sedam derviša stranaca i jednog jutra sva sedmorica mrtvi, a njihovi ih drugovi   pokopaše jednog do drugog i čuvahu im grobove a osobitom počašću.”

I tako, priča za pričom, dok se istina gubi u magli legendi i narodnih predanja, ali za sve su karakteristična dva detalja; prvo, da se uvijek radi o surovo smaknutim žrtvama i drugo da je mjesto stradanja i vječnog počivališta obilježeno svetim nebeskim nurom!

Upravo iz toga proizlazi i posebno značenje Turbeta sedam braće za generacije i generacije Sarajlija, pa i ove sadašnje-ono je postalo jedne od kultnih mjesta, mjesto želje i nade, mjest molitve i zahvalnosti, mjesto iskazivanja velikih i malih ljudskih istina, mjesto sadake i topline ljudskog srca.

Iako traženje pomoći od mrtvih nije u tradiciji islama, a još manje ovakvo svojevrsno idolopoklonstvo, ipak je prinošenje zahvalnosti zbog dobrog i skrušena molba za dobrim, pred kaburima sedmorice postalo specifičan ritual  stanovnika ovog grada!

Ovdje svoje milodare i svoje misli ostavljaju i žene i muškarci, i vjernici i nevjernici, i muslimani i hrišćani i krščani, i stari i mladi, i bolesni i zdravi, i ucviljeni i zaljubljeni…I tako već pokoljenjima sedmorica braće žive sa ovim gradom i njegovim ljudima.

Turbe sedmero braće je, jednostavno, sveto mjesto Sarajeva i svih Sarajlija!

 

 

About mirzahasanefendic

Née en Bosnie-Herzégovine, dans la vile de Sarajevo, Mirza hasanefendic eu une brillante carrière d'ingénieur, journaliste, écrivain et merveilleux père de famille...
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply